Jacques de Molay

Na een boottocht over de Seine zag ik aan de muur opeens een bordje hangen. Beetje uit het zicht, maar meestal zijn dat dan weer net de dingen die mijn interesse wekken.

[locatie op Google Maps]
En hoewel mijn Frans niet helemaal perfect is (ik maak nog steeds gebruik van het Frans dat mij eind jaren '70, begin jaren '80 is bijgebracht door een aantal leraressen die hun stinkende best deden, maar door mijn vorderingen in ieder geval geen eer van hun werk hadden) was de tekst op het bordje niet moeilijk te vertalen:

Volgens de tekst bevond ik me op de plek waar op 18 maart 1314, Jacques de Molay "été brûlé", oftewel verbrand, is. En die naam kende ik, als stond het er voor alle duidelijkheid bij: de laatste grootmeester van de Orde van de Tempel, oftewel De Tempeliers.

Op vrijdag 13 oktober 1307 werden alle leden van de Tempeliers opgepakt op verdenking van ketterij, waaronder hun grootmeester Jacques de Molay. Het onderzoek tegen De Molay duurde 7 jaar, waarbij hij regelmatig werd gemarteld en hierbij zaken bekende die zo absurd waren dat ze niet waar konden zijn.

Toch zorgden op 18 maart 1314 deze bekentenissen ervoor dat De Molay, samen met 2 anderen, tot levenslange gevangenisstraf werd veroordeeld. De Molay stond woedend op en herriep al zijn bekentenissen. Het gevolg was dat hij linea recta naar de brandstapel werd afgevoerd.

Op de brandstapel vervloekte hij de koning Filip IV en paus Clement V en zei dat hij ze spoedig voor god zou ontmoeten. En inderdaad stierven beiden spoedig na de dood van De Molay.

De ontdekking van dit bordje bracht nog een herinnering boven aan iets wat ik ooit wilde gaan zien als ik weer in Parijs was. Gelukkig is er tegenwoordig internet en kun je 's-avonds terugvinden waar je vroeger ooit aan dacht.

Eén van de bekentenissen die veel Tempeliers tijdens hun martelingen deden, was dat de orde een afgod vereerde. Deze afgod werd Baphomet genoemd. Baphomet was een wezen met het hoofd van een bok en het lichaam van een man, met gespleten hoeven. Ook worden vaak vleugels afgebeeld.

Sommigen verklaren de naam als verbastering van Mohammed, maar waarschijnlijker is dat het afkomstig is van het arabische "abufihamet", dat zoiets betekent als "Vader der Wijsheid".

Opvallend is dat, hoewel de afgod Baphomet hoogstwaarschijnlijk een verzinsel is, er een beeldje is dat voldoet aan de beschrijving van Baphomet en dat deze beeltenis voorkomt op een kerk die gerelateerd is aan de Tempeliers: de Église St Merri in... Parijs. En tja, als ik er toch was.

De kerk van St Merri is wat lastig te vinden in Parijs en ik had mijn iPhone met gps nodig om tot bij de voordeur te geraken. Die is namelijk moeilijk te vinden omdat het gebouw van één kant nauwelijks als kerk te herkennen is. Maar eenmaal binnen bleek het een mooie kerk te zijn.

Echter, waar ik voor kwam moest aan de buitenkant zitten. En het zoeken daar werd er niet eenvoudiger op omdat veel van de kerk met gaas wordt beschermd. Om de wandelaars worden beschermd tegen naar beneden vallende stenen, dat was me niet helemaal duidelijk.

Na een minuutje turen, vond ik Baphomet, precies in het midden boven de grote deur.

Niet echt duidelijk door het gaas, ook het wisselen van lens zodat ik beter kon inzoomen, bracht niet helemaal het gewenste resultaat, maar goed, het is herkenbaar.

Schokkend? Welnee. En hoogstwaarschijnlijk ook een verhaal dat nergens op slaat. Maar ik vind het toch wel leuk om in een stad dit soort symbolen met een verhaal erachter, terug te vinden.

En zo vreemd is het natuurlijk niet, een wezen dat half mens, half dier is. De Oude Grieken hadden de centaur en ook in het Hindoeisme komen dit soort wezens voor, zoals Garuda. De Tempeliers hadden gelegenheid genoeg om dit soort zaken ergens op te pikken.

En dus blijven de Tempeliers een welkome bron van allerlei verhalen, waargebeurd of echt uit de duim gezogen. Feit is dat de Orde heel veel macht had zonder dat precies duidelijk is geworden waar die macht op gebaseerd was.

Maar toen de Orde een te grote bedreiging voor het zittende establishment werd, moest hij verdwijnen en werden kosten noch moeite gespaard om dat voor elkaar te krijgen. De bekentenissen die de Tempeliers tijdens hun martelingen deden en die eigenlijk te gek waren om los te lopen, werden geloofd, genoteerd en tijdens het proces gebruikt, waardoor de Orde een wel heel vreemd beeld van zichzelf wist te scheppen.

En van de rijkdom die de Orde zou bezitten, is ook nooit iets teruggevonden. Wat dan weer voeding geeft aan de geruchten dat een deel van de Tempeliers met de schatten is weggevaren naar Schotland en vandaar naar de USA.

Kortom, een Orde die bol staat van de veronderstellingen en die door geleerden als Dan Brown en gekken als Anders Breitvik overal aan de haren wordt bijgesleept.